Czym jest współczesna tożsamość lokalna? Czy jest przyrodzona, czy nabyta?
Czy możemy sami dokonywać wyboru tożsamości, czy jest nam ona
przypisana?
We współczesnej Polsce, w wyniku wielu zmian ludnościowych związanych z
wydarzeniami historycznymi XX wieku, trudno jest mówić o tożsamości
regionalnej. Oczywiście występują grupy trwale związane z obszarem Polski,
na którym zamieszkują, ale równocześnie zanikają lokalne zwyczaje, tradycje,
strój, słownictwo. To procesy przybierające na gwałtowności w związku z
dynamicznym rozwojem technologii komunikacyjnych i brakiem edukacji
lokalnej i regionalnej w systemie szkolnym. Często językowe naleciałości
gwarowe są traktowane jako przejaw prowincjonalizmu, a co za tym idzie -
powód do wstydu. Z drugiej strony, pojawiają się osoby zainteresowane
historią miejsca, dawnymi mieszkańcami, nieistniejącymi obiektami, ważnymi
wydarzeniami. Bardzo często wykazują one chęć nie tylko poznawania, ale
również aktywnej ochrony swoich małych ojczyzn.
Niestety, te postawy nie są zbyt powszechne. Coraz częściej mieszkańcy nie
czują się współgospodarzami swoich miast, gmin, osiedli, a raczej
użytkownikami, którzy chcą z nich korzystać bez ponoszenia
odpowiedzialności za utrzymanie ich dobrym stanie. Obowiązek ten
przerzucają na tych, którzy są opłacani z ich podatków.
Podczas naszej dyskusji spróbujemy się zastanowić, czy przy pomocy
lokalnych polityk kulturalnych samorządy mogą wzbudzać w mieszkańcach
poczucie współodpowiedzialności za lokalne ojczyzny i ich rozwój. Czy
mamy skuteczne narzędzia prawne, by osiągnąć ten cel? Czy kształtowanie
właściwych postaw obywatelskich poprzez projekty w sferze kultury jest
możliwe?